Εμψύχωση με τα μάτια
Μαίη Κοκκίδου

Πολλές από τις δυσλειτουργίες που αντιμετωπίζει σήμερα η εκπαίδευση αφορούν σε προβλήματα αξιών. Ο φυλετισμός, ο φανατισμός, ο φονταμενταλισμός, η απομόνωση από τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων και άλλες μορφές αντιξοοτήτων πρέπει να υποχρεώσουν το σχολείο να εξετάσει τις ιδέες περί ηθικής δέσμευσης και κοινωνικής συνοχής σε άτομα και κοινότητες. Η φιλοσοφία της εκπαίδευσης θέτει πλέον ρητά ερωτήματα όπως: τι είναι πιο σημαντικό από την ευημερία των μαθητών; Αν οι μαθητές δεν είναι χαρούμενοι και ισορροπημένοι, τότε τι πρέπει να κάνουν οι εκπαιδευτικοί; Αν και δεν έχουμε ένα μαγικό ραβδί για να κάνουμε τους μαθητές μας ευτυχισμένους, υπάρχουν τρόποι για να εργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Μία πολλαπλά υποσχόμενη μεθοδολογία και φιλοσοφία είναι αυτή της εμψύχωσης. Η μουσική εκπαίδευση είναι μια διαδικασία γίγνεσθαι. Οι εκπαιδευτικοί της μουσικής πρέπει να εξοπλίζουν τους μαθητές με τη δυνατότητα να εκφράζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, και να αλληλεπιδρούν με κιναισθητικούς, μουσικούς, λεκτικούς και οπτικούς τρόπους. Στην παρούσα εισήγηση, η εμψύχωση αφορά στο ορατό, στο βλέμμα, στη γνωριμία, στην αλληλεπίδραση, στον στοχασμό, στην ευαισθησία και στη διαδικτυακή επικοινωνία. Αντλώντας από την εκπαιδευτική εμπειρία, προτείνω μια «στροφή» στο ορατό που μας επιτρέπει να τοποθετήσουμε τη μουσική διδασκαλία-μάθηση σε μια επικοινωνιακή κατάσταση και σε μια διαλεκτική αψίδα που αντανακλά τα νέα μετασχηματιστικά, μουσικά μοτίβα.
Νευρώνες σε συντονισμό: ιστορίες από τον εγκέφαλο τη στιγμή της εμψύχωσης. Η εμψύχωση μέσα από το πρίσμα της νευροεκπαίδευσης
Δήμητρα Κόνιαρη
Η εμψύχωση, ως εκπαιδευτική μέθοδος ή τεχνική, θεωρείται ως ένας σημαντικός σύμμαχος για τον εκπαιδευτικό γιατί συντελεί στην πρόκληση και προαγωγή εσωτερικών κινήτρων στους μαθητές και ενισχύει την προσωπική τους δέσμευση απέναντι στη γνώση και τη μάθηση (Κοκκίδου, 2014). Στο πλαίσιο αυτό, ο εκπαιδευτικός δεν λειτουργεί αποκλειστικά ως μεταδότης γνώσεων, αλλά ως παιδαγωγικό πρόσωπο που «εμψυχώνει, ενθαρρύνει, δίνει δύναμη, κίνηση και ροή, ενεργοποιεί» (Γκανά και συν., 2019, σ. 500). Έτσι, η εκπαιδευτική πράξη μετατοπίζεται από τη διδασκαλία ως παράδοση περιεχομένου στη διδασκαλία ως διευκόλυνση εμπειρίας και νοήματος και η λειτουργία της μάθησης δεν αποτελεί μια ουδέτερη γνωστική διαδικασία, αλλά συνδέεται στενά με το συναίσθημα, τα ενδιαφέροντα, τα κίνητρα και την κοινωνική αλληλεπίδραση που δημιουργούνται τη στιγμή της διδασκαλίας-μάθησης. Γιατί όμως η εμψύχωση και οι λειτουργίες που ενεργοποιεί στους μαθητές έχουν θετική επίδραση στη μάθηση; Ποιος είναι ο ρόλος της ενθάρρυνσης, της θετικής ανατροφοδότησης και της εμπειρίας ροής στην ανάπτυξη των νευροβιολογικών μηχανισμών που υποστηρίζουν τη μάθηση; Ποιοι είναι οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί που ενεργοποιούνται και πώς αυτοί συνδέονται με γνωστικές λειτουργίες όπως η προσοχή, η σκέψη και η μνήμη; Ποιες λειτουργίες ενισχύουν τη μάθηση στα μικρά παιδιά; Ποιες στους εφήβους; Τελικά, υπάρχει κάποιος βέλτιστος τρόπος σύμφωνα με τον οποίο μαθαίνει και αναπτύσσεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος και ποιον ρόλο παίζει η διαδικασία της εμψύχωσης στην ενεργοποίησή του; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θα επιχειρήσει να φωτίσει η παρούσα παρουσίαση. Αναλύοντας τα πορίσματα σύγχρονων νευροβιολογικών ερευνών, θα εισχωρήσουμε στα αθέατα μονοπάτια του εγκεφάλου που εμψυχώνεται· εκεί όπου η περιέργεια και η συγκίνηση συναντά τη γνώση, και η μάθηση τείνει να γίνεται βαθύτερη, πιο παρακινητική και πιο διαρκής. Θα παρατηρήσουμε πώς οι νευρώνες συντονίζονται σαν μια αόρατη ορχήστρα όταν το άτομο βιώνει καταστάσεις εμψύχωσης κατά τη διδασκαλία-μάθηση και πώς υφαίνονται τα νευρωνικά κυκλώματα που θα υποστηρίξουν την ανάπτυξη του νου. Τέλος, θα στοχαστούμε, χρησιμοποιώντας νευροβιολογικά δεδομένα, πάνω στο γιατί η διαδικασία της διδασκαλίας-μάθησης δεν αφορά μόνο τη μετάδοση γνώσεων και δεξιοτήτων, αλλά αποτελεί κυρίως μια διεργασία μεταμόρφωσης του ανθρώπου, μια εσωτερική περιπέτεια κατά την οποία ο εγκέφαλος πλάθεται και αναπλάθεται και ο άνθρωπος εμπλουτίζει και διευρύνει τα όρια του νου και των δυνατοτήτων του (Immordino-Yang et al., 2025· Κόνιαρη, 2019).
Βιβλιογραφία
Γκανά, Γ., Ζησοπούλου, Ε., Θεοδωρίδης, Ν., & Σιάνου-Χατζηκαµάρη, Π. (συντονιστές) (2019). Η εµψύχωση θέλει τέχνες: απόψεις για την Εµψύχωση µέσω τεχνών στην εκπαίδευση. Στο Θ. Ράπτης & Δ. Κόνιαρη (Επιµ.), Μουσική Εκπαίδευση και Κοινωνία: νέες προκλήσεις, νέοι προσανατολισµοί. Πρακτικά 8ου Συνεδρίου της Ε.Ε.Μ.Ε. (σσ. 497–541). Ε.Ε.Μ.Ε.
Immordino-Yang, M. H., Darling-Hammond, L., & Krone, C. R. (2025). Nurturing nature: How brain development is inherently social and emotional, and what this means for education. In Social and emotional learning (pp. 63-83). Routledge.
Κοκκίδου, Μ. (2014). Η εµψύχωση στη διδασκαλία-µάθηση: Το σχολείο της χαράς και της καρδιάς. Fagotto books.
Κόνιαρη, Δ. (2019). Μουσική Νευροεκπαίδευση: Όταν οι επιστήμες της μουσικής αγωγής συνδιαλέγονται με τις επιστήμες του νου, του εγκεφάλου και της εκπαίδευσης. Στο Λ. Στάμου (Επιμ), Διαλεκτική και Πρωτοπορία στη Μουσική Παιδαγωγική (σσ. 217-226). E.E.M.E.
Το μάθημα πιάνου στα Μουσικά Σχολεία, είτε υποχρεωτικό είτε επιλογής, είναι ατομικό και λειτουργεί ως αυτόνομο μάθημα με συγκεκριμένες στοχεύσεις ανά επίπεδο. Σκοπός του μαθήματος είναι ο/η μαθητής/τρια να αναπτύξει τεχνικές και ερμηνευτικές δεξιότητες, ώστε το πιάνο να αποτελεί ένα ικανό εργαλείο διασύνδεσης με τις γνώσεις που αποκτά από άλλα μουσικά μαθήματα. Το μάθημα επιλογής έχει ως στόχο την εμβάθυνση των σκοπών του υποχρεωτικού πιάνου, με σκοπό την επέκταση και συμπλήρωση της γνώσης και του ρεπερτορίου του οργάνου. Επιπλέον, το μάθημα πιάνου δίνει έμφαση στην καλλιέργεια της μουσικότητας και της αισθητικής του/της μαθητή/τριας, καθώς και στην ανάπτυξη της προσωπικής του/της δημιουργικότητας και της αγάπης για τη μουσική. Η υποομάδα δημιουργήθηκε με σκοπό τη δημιουργία ενός δυναμικού και υποστηρικτικού δικτύου μουσικών εκπαιδευτικών, που θα προάγει τη γνώση, την ανταλλαγή εμπειριών και τη συνεχή εξέλιξη στις διδακτικές και καλλιτεχνικές προσεγγίσεις του μαθήματος “πιάνου”, με έμφαση στη διδασκαλία του στα Μουσικά Σχολεία.
Κύριοι στόχοι της ομάδας θα είναι:
- Η Ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών: Δημιουργία ενός δικτύου όπου τα μέλη θα μπορούν να μοιράζονται γνώσεις, εμπειρίες και υλικό που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά.
- Ανάπτυξη και βελτίωση διδακτικών μεθόδων: Εξερεύνηση νέων διδακτικών προσεγγίσεων και τεχνικών στο πιάνο για την ενίσχυση της ποιότητας της μουσικής εκπαίδευσης στα Μουσικά Σχολεία.
- Συνεχής επαγγελματική εξέλιξη: Παροχή ευκαιριών για επιμόρφωση και ενημέρωση σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στον χώρο της μουσικής και της διδασκαλίας του πιάνου.
- Στήριξη νέων εκπαιδευτικών: Δημιουργία ενός περιβάλλοντος που ενθαρρύνει και στηρίζει τους νέους διδάσκοντες, προσφέροντας καθοδήγηση και βοήθεια.
Τον συντονισμό της ομάδας έχουν οι: Κερασοβίτης Κων/νος (Μουσικό Σχολείο Λαμίας), Ζάχαρη Αντιγόνη (Μουσικό Σχολείο Αθηνών) και Κολιάδη-Τηλιακού Ανθούλα (Μουσικό Σχολείο Ρόδου). Τη γενική επίβλεψη και επιστημονική ευθύνη έχει η Ζεπάτου Βασιλική (Μουσικό Σχολείο Αλίμου).
Για την εγγραφή στην ομάδα των μουσικών συνόλων μπορείτε να συμπληρώσετε την παρακάτω φόρμα: https://docs.google.com/forms/d/13GuBFpQRRKTDWDO2Qs4rRQqIsuL0cp__PI8rjc-Bj4o/edit
Τα μουσικά σύνολα έχουν θεσμοθετηθεί ως υποχρεωτικό μάθημα (ΦΕΚ 2629/Β/28.6.2019) και αποτελούν σημαντικό στοιχείο της σχολικής ζωής στα Μουσικά Σχολεία. Ως ζωντανή «μουσική κοινότητα», οι συμμετέχοντες μοιράζονται κοινή κουλτούρα, ήθος και πρακτικές που τους καθιστούν ξεχωριστούς. Μέσω της καλλιέργειας της συνεργασίας στα μουσικά σύνολα, επιδιώκεται η ενίσχυση των μαθητών/τριών, όχι μόνο στις μουσικές τους δεξιότητες, αλλά και σε επίπεδο κοινωνικών δεξιοτήτων, όπως η ανάπτυξη της ομαδικότητας και της καλλιτεχνικής ευαισθησίας. Σκοπός της υποομάδας «Μουσικά Σύνολα» της ομάδας εργασίας για τα «Μουσικά Σχολεία» είναι η ανάδειξη και η προώθηση της μουσικής συνεργασίας και της ομαδικής μουσικής ερμηνείας στα μουσικά σχολεία της χώρας.
Συγκεκριμένα, οι στόχοι της υποομάδας είναι οι εξής:
1. Ανταλλαγή πρακτικών: Ανάπτυξη και ανταλλαγή εκπαιδευτικών μεθόδων και διδακτικών προσεγγίσεων για τη διδασκαλία και τη διεύθυνση μουσικών συνόλων στα σχολεία.
2. Δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού: Παραγωγή και διάθεση διδακτικών πόρων, παρτιτούρων, ηχογραφήσεων, βίντεο και εκπαιδευτικών εγχειριδίων για τη διευκόλυνση του έργου των εκπαιδευτικών στα μουσικά σύνολα.
3. Οργάνωση σεμιναρίων και επιμορφώσεων: Διοργάνωση επιμορφωτικών δράσεων για τους/τις εκπαιδευτικούς, με στόχο την αναβάθμιση των δεξιοτήτων τους στη διεύθυνση συνόλων και τη διδασκαλία ομαδικής μουσικής.
Τον συντονισμό της ομάδας έχει ο Κερασοβίτης Κωνσταντίνος.
Για την εγγραφή στην ομάδα των μουσικών συνόλων μπορείτε να συμπληρώσετε την παρακάτω φόρμα: https://docs.google.com/forms/d/13GuBFpQRRKTDWDO2Qs4rRQqIsuL0cp__PI8rjc-Bj4o/edit
Με μεγάλη χαρά οργανώνουμε και φέτος την 5η Ημερίδα Back to School της Ε.Ε.Μ.Ε. και του Ε.Σ.Μ.Α. στις 5 Οκτωβρίου (εξ αποστάσεως) και στις 6 Οκτωβρίου (δια ζώσης) σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Αν ενδιαφέρεστε να συμμετάσχετε παρακαλούμε να συμπληρώσετε την παρακάτω φόρμα μέχρι την Τετάρτη 2 Οκτωβρίου 2024. Η παρακολούθηση για τα μέλη είναι δωρεάν, για τα μη μέλη 10 ευρώ.
Μποτείτε να δείτε τις περιλήψεις και τα βιογραφικά των εισηγητών και των εισηγητριών εδώ:
Περιλοηψεις_-_Back_to_School.pdf
Η εγγραφή πραγματοποιείται στην παρακάτω φόρμα:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdbTnKjHv5y5OLmjQZ4uoLEMfKz6tJOm0f8PMgGU5z27wc1SQ/viewform
Αναλυτικό πρόγραμμα:
ΣΑΒΒΑΤΟ 5/10, ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ, 17:00-19:30
| 16:50-17:00 | Άνοιγμα της πλατφόρμας |
| 17:00-17:05 | Καλωσόρισμα από την πρόεδρο του Δ.Σ. της ΕΕΜΕ, Ελισσάβετ Περακάκη και την πρόεδρο του Δ.Σ. του Ε.Σ.Μ.Α. Orff, Μαρία Σαπλαούρα |
| 17:05-17:30 | Παναγιώτης Ανδρέογλου : Αρχή σχολικής χρονιάς: Το ζέσταμα της μαθητικής ορχήστρας |
| 17:35-18:00 | Μαρία Γούβαλη: Digital tools: Play and learn |
| 18:05-18:30 | Παναγιώτης Τσιρίδης – Σέβη Ματσακίδου: Music for Active Citizenship (MAC) |
| 18:35-19:00 | Πέπη Μιχαηλίδου – Χρυσάνθη Γρηγορίου – Κάθριν Ξενοφώντος: In-Voice4Mpowerment in action: Πρακτικές εφαρμογές για την προώθηση της κοινωνικής συμπερίληψης μέσω καινοτόμων χορωδιακών προσεγγίσεων, ψηφιακών τεχνολογιών και πρακτικών |
| 19:00-19:30 | Συζήτηση-Απορίες |
ΚΥΡΙΑΚΗ 06/10, Θεσσαλονίκη, Γραφεία της ΕΕΜΕ, 11:00-13:00
| 11:00-11:40 | Βασιλική Ψύρρα: Ping pong! - Παιχνιδιάρικες μουσικές δραστηριότητες ζεστάματος |
| 11:45-12:20 | Αγγελική Κάρτσιου: Ο ρυθμός στο σώμα και στο χώρο |
| 12:25-13:00 | Νατάσα Τσακηρίδου: Διδασκαλία ελληνικού παραδοσιακού τραγουδιού |
ΚΥΡΙΑΚΗ 06/10, Αθήνα, Σχολή Ματέυ , 11:00-13:00
| 11:00-11:30 | Μαρία Σαπλαούρα -Αντιγόνη Ζάχαρη: GPS Back2school |
| 11:30-12:00 | Γιώτα Αθανασούλια: Ο ήχος ταξιδεύει σαν το κύμα που σκάει στην ακροθαλασσιά και μαζεύει όσα τα βότσαλα άκουσαν και είδαν |
| 12:00-12:30 | Ρία Θεοδώρου: Ανιχνεύοντας τη φωνή μου: σώμα - ομάδα - συνήχηση |
| 12:30-13:00 | Γιώργος Χαρωνίτης: Πώς ένας χορός θα μας οδηγήσει στην πρώτη μας μουσική δραστηριότητα μέσα στην τάξη |
Όσοι δεν είναι μέλη της Ε.Ε.Μ.Ε και του Ε.Σ.Μ.Α. παρακαλούνται να υποβάλλουν το αποδεικτικό της τραπεζικής κατάθεσης:
IBAN: GR06 0110 2230 0000 2234 8020 557
Παρακαλούμε εάν δεν είστε μέλος να υποβάλετε στο σχετικό πεδίο της φόρμας το αποδεικτικό της κατάθεσης στην τράπεζα. Εναλλακτικά μπορείτε να το αποστείλετε στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..
Για περισσότερες πληροφορίες και ερωτήσεις: eeme.gr & Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..
H Ομάδα της ΕΕΜΕ για τον Ήχο στην Εκπαίδευση οργανώνει δίωρη ανοιχτή επιμόρφωση για την «Εκπαίδευση που εστιάζει στον Ήχο» στην τάξη και στην πράξη σε συνεργασία με την Ελληνικής Εταιρείας Ακουστικής Οικολογίας (ΕΕΑΟ). Εισηγητές θα είναι ο κ. Δημήτρης Σαρρής, η κα Ιωάννα Ετμεκτσόγλου και ο κ. Πάνος Αμελίδης. Η Συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 23/6/2024 στις 19:00-21:00 στο σύνδεσμο http://domatio.gr/sd.
Ολυμπία Αγαλιανού, Ε.Ε.Π. στο Τ.Ε.Α.Π.Η. του Ε.Κ.Π.Α.
Αυτοσχεδιά-Ζω: ένας δρόμος προς τη μουσική
Στο εργαστήριο θα ασχοληθούμε με τρόπους καθοδήγησης και οργάνωσης του ατομικού και ομαδικού μουσικού αυτοσχεδιασμού. Θα εστιάσουμε ιδιαίτερα σε τεχνικές που μπορούν να οδηγήσουν από το άτομο στην ομάδα και στη μουσική δημιουργία μέσα στην ομάδα. Θα εξερευνήσουμε τρόπους με τους οποίους ο μουσικός αυτοσχεδιασμός μπορεί να στηρίξει τη σχέση, την αλληλεπίδραση, την ενδυνάμωση του ατόμου και της ομάδας και τη δημιουργικότητα. Στόχος μας είναι η ανάδυση μιας κοινότητας με τη δική της μουσική ταυτότητα και τη δική της ζωή στην οποία όλοι και όλες βιώνουν την αίσθηση του ανήκειν αξιοποιώντας τον μουσικοκινητικό αυτοσχεδιασμό. Η κίνηση και ο χορός ως τρόποι μουσικής έκφρασης συνυφαίνουν τις δράσεις και ο αναστοχασμός βοηθά στην ολοκλήρωση της εμπειρίας και στο προσωπικό χτίσιμο της γνώσης.
Δημήτρης Βαρελάς, Μουσικοπαιδαγωγός, συγγραφέας, M.A., Ph.D. in Music Education
Μουσική Ανάγνωση και αυτοσχεδιασμός
Στο σεμινάριο αυτό θα εξετάσουμε περιπτώσεις δομημένου αυτοσχεδιασμού που χρησιμοποιεί τη μουσική σημειογραφία ως οδηγό. Ρυθμικός και μελωδικός αυτοσχεδιασμός, ερώτηση/απάντηση, μίμηση, τονικός και τροπικός αυτοσχεδιασμός, τετράμετρα, είναι μερικές από τις περιπτώσεις που θα μας απασχολήσουν. Όλα αυτά στα πλαίσια ενός μαθήματος μουσικής θεωρίας και μουσικής ανάγνωσης (σολφέζ) ή άλλων παρόμοιων δραστηριοτήτων – υπάρχει τρόπος, η μουσική ανάγνωση να γίνει ένα μάθημα δημιουργικό και ευχάριστο.
Νίκος Θεοδωρίδης, Μουσικοπαιδαγωγός, ΕΕΠ στο Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης – Α.Π.Θ.
Δέσποινα Καλανταρίδου, Νηπιαγωγός, Μουσικός, Μουσικοπαιδαγωγός
Τραγουδώντας (παραδοσιακούς) χορούς με άλλον τρόπο και αυτοσχεδιάζοντας ma non troppo
Η δημιουργικότητα των παιδιών προϋποθέτει ευκαιρίες για συνεργασία, χρόνο για δοκιμές και διασκευές και κατάθεση ιδεών με προτάσεις με άλλη ματιά. Στο εργαστήρι αυτό θα ασχοληθούμε με την εξοικείωση και εύκολη εκμάθηση χαρακτηριστικών ειδών χορευτικών τραγουδιών και ρυθμών της Ελλάδας, όπως ο Ικαριώτικος (4/4), ο Κυνηγητός (6/8), ο Καλαματιανός (7/8) ή/και ο Αντικριστός (9/8), κ.ά. Σκοπός του εργαστηρίου είναι να προτείνει μια βιωματική μέθοδο εύκολης, ψυχαγωγικής και αποτελεσματικής εκμάθησης χορευτικών τραγουδιών. Μια διαδικασία που περιλαμβάνει την ακρόαση μουσικής, τραγούδι και χορό με καθοδηγούμενες κινήσεις (concrete movement) και εκτέλεση ρυθμών στα κρουστά ή στο σώμα. Παράλληλα αποσκοπούμε να δώσουμε ευκαιρίες αυτοσχεδιασμού και δημιουργίας από τους συμμετέχοντες των δικών τους προτάσεων.
Μαρία Θωίδου, Ερμηνεύτρια, τραγουδοποιός, Ε.Ε.Π. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Παιχνίδια από φωνή: φωνητικός αυτοσχεδιασμός και έκφρασης
Το εργαστήρι απευθύνεται σε όλους όσους θέλουν να γνωρίσουν την τέχνη της αυτοσχεδιαστικής διαδικασίας, μέσα από ενδιαφέρουσες φωνητικές εμπειρίες. Όσοι και όσες θα συμμετέχουν στα «παιχνίδια από φωνή» μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη φωνή ως δημιουργικό υλικό για μάθηση και έκφραση, με παιδιά και ενήλικες. Το σεμινάριο περιλαμβάνει ερμηνευτικές προσεγγίσεις ήχων και τραγουδιών, μουσικές κατασκευές μέσα από την δημιουργική χρήση του φωνητικού μας υλικού, διεύρυνση της αίσθησης των ήχων μέσα μας, εξερεύνηση της λειτουργίας των φθόγγων, συλλαβών, λέξεων, στίχων, καθώς και συλλογικές και ατομικές περιπλανήσεις στους χώρους του σώματος της φωνής.
Αθηνά Καφετζή, Μουσικός
Ισορροπία / Χορεύοντας μια λέξη, τραγουδώντας μια εικόνα
Με αφορμή μια ταινία μικρού μήκους, φτιάχνουμε ένα ποίημα, συνθέτουμε το ηχητικό του τοπίο και το χορεύουμε. Πώς μια εικόνα μπορεί να μας παρακινήσει να απελευθερωθούμε και να εκφράσουμε βαθύτερες σκέψεις και συναισθήματα; Με αυτοσχεδιαστική διάθεση και πειραματισμό γινόμαστε συνθέτες, χορογράφοι στιχουργοί.
Ανθούλα Κολιάδη – Τηλιακού, Διδάκτωρ Μουσικής Παιδαγωγικής, Καθηγήτρια Πιάνου - Μουσικό Σχολείο Ρόδου, Μουσικοπαιδαγωγός
Αντιγόνη Ζάχαρη, Καθηγήτρια Πιάνου – Μουσικό Σχολείο Αθηνών, Μουσικοπαιδαγωγός, Καθηγήτρια Μουσικοκινητικής Αγωγής Carl Orff
Κωνσταντίνος Κερασοβίτης, Υπ. Διδάκτορας του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας στον τομέα της Μουσικής Παιδαγωγικής, Καθηγητής Πιάνου στο Μουσικό Σχολείο Καρδίτσας
«Δομή» και «αποδομή»: από τον κανόνα στην Ελεύθερη Έκφραση
Οι ήχοι, ο ρυθμός, τα μοτίβα, το μέτρο, η αρμονία και η φόρμα ανέκαθεν αποτελούσαν στοιχεία εντός καθορισμένων πλαισίων, προκειμένου να «επικοινωνήσει» ένας καλλιτέχνης τις μουσικές ιδέες του. Τί γίνεται όμως όταν αυτά τα στοιχεία παρεκκλίνουν των κανόνων; Τί μπορεί να συμβεί όταν μουσικά όργανα τα «πειράξουμε» τεχνικά και ηχητικά και χρησιμοποιηθούν με εναλλακτικούς τρόπους; Πώς μπορούν διάφορα υλικά, στίχοι, εικόνες, ήχοι, συναισθήματα, και η στιγμιαία διάθεση να αποτελέσουν αφόρμηση για συλλογική ελεύθερη έκφραση; Μαζί θα ανακαλύψουμε μονοπάτια με απροσδόκητο φινάλε, «αποδομώντας» τις «νόρμες» και αξιοποιώντας όλες τις στοιχειακές έννοιες της προσέγγισης Orff, στοχεύοντας σε ένα Εnsemble από ήχους, υλικά, σκέψεις και συναισθήματα.
Δήμητρα Κόνιαρη, Μουσικοπαιδαγωγός, Ε.ΔΙ.Π. ΤΜΕΤ, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Ιχνηλατώντας τα νευρωνικά μονοπάτια του μουσικού αυτοσχεδιασμού: όταν οι νευροεπιστήμες μουσικοτροπούν
Ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος προσλαμβάνει, επεξεργάζεται και δημιουργεί μουσική αποτελεί ένα πεδίο έρευνας το οποίο αναπτύσσεται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς τα τελευταία χρόνια. Στο εργαστήριο αυτό θα μυηθούμε στα μυστικά του μουσικού εγκεφάλου και θα διερευνήσουμε τις νευροβιολογικές βάσεις του μουσικού αυτοσχεδιασμού. Μέσω συμμετοχικών και ομαδοσυνεργατικών δράσεων θα εξοικειωθούμε με τα σχετικά νευροβιολογικά πορίσματα για το τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν αυτοσχεδιάζουμε και θα μελετήσουμε το πώς αυτές οι γνώσεις μπορούν να μας βοηθήσουν στην ανάπτυξη καλών πρακτικών για τη διδασκαλία του μουσικού αυτοσχεδιασμού στο μάθημα της μουσικής και σε μαθητές χωρίς προηγούμενη μουσική γνώση και εμπειρία.
Έφη Μακροπούλου, Μουσικοπαιδαγωγός, συγγραφέας, M.A. in Music Education
Αυτοσχεδιάζοντας στην τάξη της μουσικής: μικρές καθημερινές ιστορίες
Στο σεμινάριο θα γνωρίσουμε με βιωματικό τρόπο, δηλ. "παίζοντας" κι εμείς σαν παιδιά, παραδείγματα ενσωμάτωσης του μουσικού αυτοσχεδιασμού στην τάξη της μουσικής. Το πρώτο στάδιο είναι οι δομημένοι αυτοσχεδιασμοί, αυτοσχεδιασμοί που εντάσσονται σε ένα συγκεκριμένο ρυθμικό πλαίσιο. Σ' αυτή την κατηγορία θα πειραματιστούμε με σύντομους ρυθμικούς, αλλά και μελωδικούς αυτοσχεδιασμούς μέσα στον κύκλο και με αναφορά πάντα στην ομάδα. Είναι οι πρώτοι αυτοσχεδιασμοί που εδραιώνουν μια αίσθηση ασφάλειας και εμπιστοσύνης, απαραίτητα στοιχεία για την απελευθέρωση του μουσικού μας εαυτού. Στο δεύτερο στάδιο θα γνωρίσουμε παραδείγματα-καλές πρακτικές από πιο ελεύθερους, παιδαγωγικούς αυτοσχεδιασμούς. Αφετηρία μας ηχοϊστορίες, γραφικές παρτιτούρες, ή μόνο η φαντασία μας. Θα δούμε στην πράξη ποιος είναι ο ρόλος του δασκάλου, πώς αυτός αντιμετωπίζει τις προκλήσεις αυτών των ομαδικών κι ελεύθερων δραστηριοτήτων, πώς αξιολογείται (κι αν αξιολογείται) το αποτέλεσμα.
Γιάννης Μυγδάνης, Διδάσκων στο Π.Μ.Σ. «Μουσική Εκπαίδευση σε τυπικά και άτυπα περιβάλλοντα», Τμήμα Μουσικών Σπουδών (Ε.Κ.Π.Α), Εκπαιδευτικός μουσικής στο Pierce – The American College of Greece
Αυτοσχεδιασμός, πειραματισμός, καινοτομία: Ψηφιακές εξερευνήσεις στη μουσική δημιουργικότητα
Η σύγχρονη τεχνολογία έχει μετασχηματίσει τους τρόπους που τα άτομα έρχονται σε επαφή με τη μουσική, διαμορφώνοντας νέες μορφές μουσικής έκφρασης, δημιουργίας και μάθησης. Τα ψηφιακά μέσα είναι διάχυτα γύρω μας και αποτελούν πλέον καθοριστικό κομμάτι μιας μουσικής πράξης, διευρύνοντας τις έννοιες του αυτοσχεδιασμού και της σύνθεσης. Από τη δημιουργία και την παραγωγή ενός κομματιού έως τις πρακτικές μείξης και διανομής, η τεχνολογία διαδραματίζει κομβικό ρόλο. Στο παρόν εργαστήριο θα πειραματίσουμε με νέες μορφές μουσικής αλληλεπίδρασης στη βάση των σύγχρονων ψηφιακών και πολυτροπικών γραμματισμών. Μέσα από κατασκευές ψηφιακών και απτικών μουσικών οργάνων, γραφικές παρτιτούρες, σύγχρονες συνθετικές πρακτικές και στοιχεία πειραματικής μουσικής, θα ανακαλύψουμε πώς τα ψηφιακά μέσα μπορούν να οδηγήσουν σε νέα αυτοσχεδιαστικά μονοπάτια και να εξερευνήσουμε νέες μορφές ελεύθερης μουσικής έκφρασης.
Ελισσάβετ Περακάκη, Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό, ΤΜΣ, ΕΚΠΑ
Εξερευνώντας τον Αυτοσχεδιασμό μέσα από τη Θεωρία Μουσικής Μάθησης
Η μουσική μάθηση, όπως και της γλώσσας, βασίζεται - ή θα πρέπει να βασίζεται- στον αυτοσχεδιασμό. Η Θεωρία Μουσικής Μάθησης του E. Gordon πλαισιώνεται από ανοιχτές μουσικές δραστηριότητες που εντάσσουν τον αυτοσχεδιασμό από τα πρώτα κιόλας μαθήματα μουσικής. Στο εργαστήριο αυτό θα εμβαθύνουμε στις θεμελιώδεις αρχές της συγκεκριμένης προσέγγισης, αυτοσχεδιάζοντας φωνητικά και οργανικά με ρυθμικό και μελωδικό τρόπο. Ταυτόχρονα θα αναπτύξουμε τις δεξιότητές μας στην ακρόαση, την εκτέλεση και την κατανόηση της μουσικής, εμπλουτίζοντας πρώτα τις δικές μας μουσικές εμπειρίες και έπειτα - θα είμαστε σε θέση να τα εφαρμόσουμε και στην ομάδα μας.
Δημήτρης Σαρρής, Εκπαιδευτικός Μουσικής Δ.Π.Ε. Μεσσηνίας, Επισκέπτης Καθηγητής Τ.Μ.Σ. Ιονίου Πανεπιστημίου
Αυτοσχεδιασμός και Σύνθεση: Φίλοι ή αντίπαλοι; Μια διερεύνηση μέσα από πρακτικές που εστιάζουν στον ήχο
Οι εκπαιδευτικοί στην τάξη και συνθέτουν και αυτοσχεδιάζουν. Τί είναι, όμως η σχολική μουσική παραγωγή; Μια μουσική παράλληλη με την μουσική που ακούνε τα παιδιά εκτός σχολείου ή μια πρόταση-απάντηση σε αυτή; Ποιες είναι οι συνθετικές προτεραιότητες, οι αξίες, οι τεχνικές του «συνθέτη εκπαιδευτικού»; Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις με εφαρμοσμένες ιδέες - προτάσεις από την έρευνα για την «εκπαίδευση που εστιάζει στον ήχο». Με το δύσκολο εγχείρημα να αφουγκραστούμε το «ηχοτοπίο» ως ένα «ιδεοτοπίο» στο οποίο μπορούμε να παρέμβουμε συνθετικά/αυτοσχεδιαστικά ως εκπαιδευτικοί, θα αναπτύξουμε προσιτά εργαλεία για ένα μάθημα μουσικής με απαντήσεις σε «καυτά» παιδαγωγικά ζητήματα των ημερών.
Αγγέλικα Σλάβικ, Καθηγήτρια Μουσικοκινητικής Αγωγής Carl Orff
Άσπρη πέτρα ξέξασπρη ..... ένα τρελό ταξίδι έως την παραλία της Καλαμάτας
Σύμφωνα, φωνήεντα, παιγνιδόλεξα, λογοπαίγνια όπως και ποιήματα DADA θα είναι η βάση να ταξιδέψουμε με ήχους της φωνής σε άλλους τόπους και σε άλλες εποχές. Συνταξιδιώτες θα είναι κάποια αυτοσχέδια όργανα και το “Kazoo“ ή αλλιώς Νουνούρα, που θα υπάρξει δυνατότητα να την φτιάξει ο καθένας με απλό τρόπο!
Υποκατηγορίες
Εκδόσεις
Η Ελληνική Ένωση για την Μουσική Εκπαίδευση εκδίδει με την ευθύνη ειδικής Συντακτικής Επιτροπής το ενημερωτικό φυλλάδιοΤα Νέα της Ε.Ε.Μ.Ε., το περιοδικό Μουσική Εκπαίδευση και με την ευθύνη Διευθυντού Σύνταξης και Επιστημονικής Επιτροπής το επιστημονικό περιοδικό Μουσικοπαιδαγωγικά. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 20 τεύχη του περιοδικού Μουσική Εκπαίδευση (τρία εκ των οποίων είναι τα πρακτικά των τριών πρώτων συνεδρίων), 8 τεύχη του περιοδικούΜουσικοπαιδαγωγικά και τρία CD ROM's με τα ηλεκτρονικά πρακτικά των τριών τελευταίων συνεδρίων της ΕΕΜΕ. Τα παλαιότερα έντυπα της Ένωσης διατίθενται στην τιμή των 150Ε.
Επίσης, η Ε.Ε.Μ.Ε. έχει εκδόσει βιβλία. Για να τα προμηθευτείτε επικοινωνήστε με το Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. ή στο 6939560404
2η Θερινή συνάντηση
Στη 2η Θερινή Συνάντηση της ΕΕΜΕ θα εξερευνήσουμε τρόπους με τους οποίους η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο εμψύχωσης και ενδυνάμωσης τόσο στο σχολείο όσο και στην κοινότητα.
Μέσα από τις κεντρικές ομιλίες και τα εργαστήρια, θα αντλήσουμε ιδέες που ενισχύουν τη συνεργασία, την αυτοπεποίθηση, τη συμπερίληψη και την ενεργό συμμετοχή.
Μια διαδρομή γεμάτη ήχους, δημιουργικότητα και ανθρώπινες συνδέσεις, με πρακτικές που μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα σε διαφορετικά εκπαιδευτικά και κοινωνικά περιβάλλοντα.
Οι εισηγητές και οι εισηγήτριες των εργαστηρίων είναι:
Αραχωβίτη Ευαγγελία-Μαρία, Κερασοβίτης Κωνσταντίνος, Ερκέκογλου Μαριάννα, Θεοδωρίδης Νίκος, Λιάσκου Νεκταρία, Μπαντελά Βασιλική, Καλανταρίδου Δέσποινα, Μυγδάνης Ιωάννης, Κολιάδη – Τηλιακού Ανθούλα, Λίτος Ιωάννης, Περακάκη Ελισσάβετ, Τσαλίκη Μαρία.
Τα βιογραφικά των εισηγητών και των εισηγητριών βρίσκονται εδώ.
Για το πρόγραμμα και τις περιλήψεις των εργαστηρίων θα ενημερωθείτε εδώ.
Οι τιμές για τη συμμετοχή στη 2η Θερινή Συνάντηση στην Καστοριά κυμαίνονται ως εξής:
Προεγγραφή (μέχρι 30/6)
- 85€ γενική συμμετοχή
- 60€ οικονομικά τακτοποιημένα μέλη Ε.Ε.Μ.Ε. για το 2026
- 40€ για τους φοιτητές
- 30€ για τους φοιτητές μέλη της Ε.Ε.Μ.Ε. οικονομικά τακτοποιημένους για το 2026
Εγγραφή από 20/6 - 11/7
- 110€ γενική συμμετοχή
- 85€ για τα μέλη της Ε.Ε.Μ.Ε. οικονομικά τακτοποιημένους για το 2026
- 50€ για τους φοιτητές
- 40€ για τους φοιτητές μέλη της Ε.Ε.Μ.Ε. οικονομικά τακτοποιημένους για το 2026.
Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο πληρωμής, μεταβείτε και συμπληρώστε τη φόρμα συμμετοχής που βρίσκεται εδώ:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfyRkDEdW1sVQ1xR0lf09I03z1nlb-lZloDnZyyygkSD4zOiQ/viewform

10ο Συνέδριο Ε.Ε.Μ.Ε.






Please wait...